احتمالا بسیاری از شما کلیپی را در یوتیوب دیدهاید که پرسنل یک بیمارستان برای بالا بردن آگاهی عمومی و حمایت از برنامهی پیشگیری از سرطان سینه، دستکشهای صورتی پوشیده و رقصیدهاند. این رقص دستهجمعی که با حرکاتی ساده و راحت، فضایی سبک به وجود میآورد، برای یادآوری سرطان سینه است. احتمالا بسیاری از شما که این کلیپ را در یوتیوب دیدهاید، تا مدتی به خاطر خواهید داشت که باید به این موضوع توجه بیشتری نشان دهید و به کسانی که مبتلا به سرطان سینه هستند یاری برسانید.
معمولا در ایران رسما اعلام نمیشود که ماه اکتبر ماه جهانی اطلاعرسانی در مورد سرطان سینه است، بنابراین شاید بعضی از شما ندانید که این ماه برای افزایش آگاهیبخشی در مورد این سرطان و راههای پیشگیری و مبارزه با آن انتخاب شده است. همچنین معمولا در ایران کسی از روبان صورتی که یکی از روبانهای آگاهیدهنده* است اطلاعی ندارد. روبان صورتی ابتکار شارلوت هیلی (charlotte haley) است. او در سال 1992 به این سرطان مبتلا بود و روبانهایی را در میان مردم توزیع میکرد که روی آنها نوشته شده بود: «بودجهی سالانهی انستیتو ملی سرطان 8/1 میلیارد دلار است و فقط 5 درصدش به پیشگیری از سرطان اختصاص یافته. با استفاده از این روبانها کمک کنید که قانونگذاران آمریکا را آگاه کنیم». سال بعد رنگ صورتی برای آن روبانها انتخاب شد و تاکنون از روبان صورتی به عنوان نماد بینالمللی آگاهیبخشی دربارهی سرطان پستان استفاده میشود.
در ماه اکتبر بسیاری از ساختمانهای مشهور جهان با نورپردازی به رنگ صورتی درمیآیند تا یادآور اهمیت توجه به سرطان سینه باشند. همچنین شرکتهای معروف، بهویژه شرکتهایی که محصولاتی ویژهی خانمها تولید میکنند، در این ماه به بستهبندیهای محصولاتشان یک روبان صورتی اضافه میکنند.
حرکتی که در ماه اکتبر در فیسبوک به راه افتاد و با توجه به این که فیسبوک یکی از گستردهترین سایتهای اینترنتی است، هنوز در میان کاربران زن فیسبوک ادامه دارد، به این ترتیب است:
ایمیلی در میان کاربران زن فیسبوک دست به دست میگردد که در متنش نوشته شده است: «رنگ سوتینت را در استتوست بنویس، فقط رنگ و نه چیز دیگر، و بعد این ایمیل را به تمام دوستانت که خانم هستند فوروارد کن. نکتهی تفریحیاش این است که ببینیم این بازی چهقدر طول میکشد، پیش از آن که آقایان بفهمند موضوع چیست و چرا خانمها فقط یک رنگ را در استتوسشان مینویسند، و نکتهی اصلیاش امید به گسترش جهانی آگاهی در زمینهی سرطان سینه است».
پرسش در مورد رنگ سوتین در این حرکت، در واقع نمادی از این نکته است که به خودت و به سینهات توجه کن. چرا که خانمها معمولا چنان به این مساله بیتوجهند که واقعا ممکن است گاهی به یاد نیاورند لباس زیرشان به چه رنگی است، در حالی که قاعدتا باید در هر دورهی پریود ماهانه، سینههایشان را با دقت معاینه کنند و به هرگونه تغییر سایز، تودهی جدید، فرورفتگی یا ترشح توجه بسیار جدی داشته باشند. در واقع قصد اصلی از این حرکت این است که به خانمهایی که در محیط اینترنت و مخصوصا فیسبوک حضور دارند تلنگری بزند و به یادشان بیاورد که جستوجوی سادهای در مورد سرطان سینه انجام داده و نکات ساده و ابتدایی در این مورد را در اینترنت پیدا و مطالعه کنند، به عنوان مثال نحوهی معاینهی ابتدایی در منزل یا کارهایی که میتوانند برای پیشگیری انجام بدهند.
در عین حال اگر مدیران فیسبوک به این نکته توجه کافی نشان دهند، میتوانند با یک آمارگیری ساده از تعداد استتوسهایی که فقط شامل یک رنگ است، به سازمان بهداشت جهانی یا سازمانهای ذیربط اعلام کنند که چند نفر به این موضوع توجه نشان دادند و میزان موفقیت این حرکت تا چه حد بوده است.
من بسیار سعی کردم که شخص یا گروه اولیهای را بیابم که این حرکت را به راه انداختند و گمان میکنم زیبایی این موضوع به همین است که هدف نهایی این حرکت مهمتر از نام شخصی شده که ایدهی نخستین این موضوع از اوست. اصولا فکر میکنم در کارهای گروهی و انساندوستانه مهم این نیست که ایدهی اصلی از چه کسی بوده، همچنان که هماکنون بسیاری در جهان روبان صورتی را میشناسند اما نام خانم شارلوت هیلی را نمیدانند، مهم این است که این حرکت در فیسبوک گسترش پیدا کرده و بر این گمانم که حتا اگر باعث شود یک نفر به موقع از خطر سرطان سینه آگاه گردد و زندگیاش نجات پیدا کند، ارزشش را دارد که ایمیل را برای خانمهایی که دوستتان هستند فوروارد کنید.
لازم است بدانید که این سرطان شایعترین سرطان در بین زنان است و طبق آمار 33 درصد از سرطانهای سینه بدخیم هستند. انستیتو ملی سرطان آمریکا محاسبه کرده است که از هر هشت نفر، یک نفر در طول زندگیاش به سرطان سینه مبتلا میشود. زنان معمولا از سرطان سینه بیش از انواع دیگر سرطان وحشت دارند، در حالی که شانس زنده ماندن در این بیماری بسیار بالاست و مخصوصا اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود، قطعا درمان خواهد شد. حتا در موارد بدخیم نیز روند پیشرفت بیماری سریع نیست و به بیمار در حدود پنج سال فرصت زندگی میدهد.
در ایران، طبق آماری که معاون سلامت وزارت بهداشت اعلام کرده است، سالی هفت هزار نفر به سرطان سینه مبتلا میشوند و هماکنون در ایران حدود هفتاد هزار نفر مبتلا در مراحل مختلف این بیماری هستند، یعنی عدهای به تازگی مبتلا شدهاند، عدهای تحت مداوا هستند و عدهای درمان شدهاند. متاسفانه سن ابتلا در ایران، 5 سال پایینتر از سن ابتلا در جهان است، یعنی سن ابتلا در ایران بین 45 تا 55 سال است و در جهان بین 50 تا 60 سال.
مسالهی مهم بيماری سرطان سينه در ايران اين است كه زنان ایرانی اهمیت معاینات ماهانهی سینهها را درنیافتهاند و تقریبا هیچ یک از زنان ایرانی این عادت را در خود به وجود نیاوردهاند که هر ماه چند دقیقهای از وقت خود را برای لمس سینههایشان و توجه به آن، صرف کنند. به رغم آنكه در کشورهای غربی در حدود 80 درصد از موارد اين بيماری در مرحلهی يك شناسايي و درمان میشوند، یعنی زمانی که درمان ساده و سریع و کاملا قطعی است، در ايران 70 درصد بيماران در مرحلهی دو يا سه شناسايی میشوند که در این مراحل بیمار قطعا نیازمند به درمانهای کلینیکی طولانی، جراحی و شیمیدرمانی است و همين موضوع درمان قطعی اين بيماران را با مشكل مواجه میكند. در واقع بیشتر خانمها در ایران زمانی متوجه اين بيماری میشوند كه تومور کاملا بزرگ شده و به راحتی قابل لمس است.
عواملی که ریسک ابتلا به سرطان سینه را افزایش میدهند عبارتند از دخانیات و بهویژه قلیان، نوشیدنیهای الکلی، استفادهی خودسرانه از داروهای هورمونی زنانه، سابقهی فامیلی، اضافه وزن غیرطبیعی، کم بودن فعالیت بدنی (ورزش نکردن) و سقط جنین غیرطبی. برخی از پزشکان معتقدند که آلودگی هوا نیز ممکن است در بالا بردن ریسک موثر باشد. از سوی دیگر به ازای هر سال شیر دادن به فرزند، 4 درصد از احتمال ابتلا کاهش مییابد.
همواره توصیه شده است که زنان بالای چهل سال هر دو سال یک بار و زنان بالای پنجاه سال هر سال برای معاینهی دقیق پزشکی و ماموگرافی مراجعه کنند. توجه داشته باشید که اگر در ماموگرافی تودهای تشخیص داده شود، لزوما به معنای ابتلا به سرطان سینه نیست. طبق آمار از هر 1000 بيماری که ماموگرافی انجام میدهند، 70 نفر به دليل وجود يک ضايعه بايد به پزشک مراجعه کنند. از اين 70 نفر، ضايعهی 60 نفر خوشخيم خواهد بود و نياز به هيچ اقدامي ندارد و 10 نفر برای نمونهبرداری اعزام میشوند. از اين 10 نفر تنها 5/3 نفر مبتلا به سرطان خواهند بود و از اين 5/3 نفر نيز، 2 نفر سرطانهایی با درجهی پايين خواهند داشت و با اقدامات درمانی به طور کامل بهبود خواهند يافت.
* روبانهای آگاهیدهنده: روبان قرمز برای همدردی بینالمللی با قربانیان ایدز به کار میرود. روبان زرد نشانهی امید به دیدار دوبارهی سربازان دور از خانه است، مخصوصا در آمریکا. روبان آبی به نشانهی کبودیهایی که روی بدن ایجاد میشود، برای اعلام مبارزه با کودکآزاری به کار میرود (روبان آبی در کانادا و ژاپن نشانهی مبارزه با دخانیات است). روبان سیاه نشانهی همدردی با قربانیان ملانوماست که نوعی از سرطان پوست است. روبان نقرهای در مورد حمایت از افراد کهنسال به کار میرود و روبان بنفش کمرنگ در مورد تلاش برای مبارزه با تمام سرطانها. همچنین نانسی نیک در سال 1996 به یاد پدرش که به خاطر ابتلا به سرطان سینه درگذشت، یک نوع روبان درست کرد که ترکیب دو رنگ صورتی و آبی است و توسط انجمنهای مخصوص مردان مبتلا به سرطان سینه استفاده میشود تا به ما یادآوری کند که مردان نیز به سرطان سینه مبتلا میشوند.
